Η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια νέα πραγματικότητα. Η κλιματική κρίση αυξάνει τη συχνότητα και την ένταση των φυσικών καταστροφών και το κράτος οφείλει να είναι καλύτερα προετοιμασμένο, να αντιδρά πιο γρήγορα και να μπορεί να στηρίζει αποτελεσματικά τους πολίτες και τις επιχειρήσεις που δοκιμάζονται.
Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, δεν μπορούμε να αντιμετωπίζουμε τις φυσικές καταστροφές με εργαλεία και διαδικασίες άλλων εποχών. Αυτό είναι το στοίχημα της μεταρρύθμισης στη στεγαστική αρωγή που ψηφίστηκε από τη Βουλή. Από ένα πλαίσιο δεκαετιών σε ένα σύγχρονο σύστημα
Για δεκαετίες, η αποκατάσταση των κτιρίων που πλήττονται από φυσικές καταστροφές στηριζόταν σε ένα θεσμικό πλαίσιο που είχε τις ρίζες του στο 1979. Σήμερα αυτό αλλάζει. Δημιουργούμε ένα σύγχρονο, ενιαίο και αποτελεσματικότερο πλαίσιο κρατικής αρωγής, που ανταποκρίνεται στις σημερινές ανάγκες και στις νέες προκλήσεις της κλιματικής κρίσης. Η αλλαγή δεν είναι μόνο νομοθετική. Είναι κυρίως αλλαγή φιλοσοφίας. Στόχος μας είναι ο πολίτης που έχει ήδη δοκιμαστεί από μια φυσική καταστροφή να μη χρειάζεται να δοκιμαστεί ξανά από τη γραφειοκρατία.
Η κρατική αρωγή περνά στην ψηφιακή εποχή
Από την πρώτη στιγμή θέσαμε ως βασική προτεραιότητα την ψηφιοποίηση της κρατικής αρωγής. Η εικόνα των χιλιάδων έγχαρτων φακέλων και των πολύπλοκων διαδικασιών πρέπει να αποτελέσει παρελθόν. Με το νέο πλαίσιο, οι διαδικασίες μεταφέρονται στο ψηφιακό περιβάλλον, οι άδειες επισκευής εντάσσονται στο e-Άδειες, δημιουργούνται ψηφιακές πλατφόρμες, ενισχύεται η διαλειτουργικότητα με το Κτηματολόγιο και την ΑΑΔΕ, περιορίζεται η ανάγκη για έγχαρτους φακέλους και ο πολίτης αποκτά μια πιο απλή και γρήγορη διαδικασία.
Η ψηφιοποίηση δεν είναι αυτοσκοπός. Είναι το εργαλείο για να γίνει το κράτος ταχύτερο και πιο αποτελεσματικό. Ένας από τους βασικούς στόχους της μεταρρύθμισης είναι η δραστική επιτάχυνση της καταβολής των ενισχύσεων. Για έναν άνθρωπο που έχει χάσει το σπίτι του ή έχει υποστεί σοβαρές ζημιές στην περιουσία του, η ταχύτητα δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Είναι ουσιαστική βοήθεια.
Η επιτάχυνση των διαδικασιών δεν σημαίνει χαλάρωση των ελέγχων. Το αντίθετο. Επειδή η κρατική αρωγή αφορά δημόσιο χρήμα, ενισχύουμε τις ελεγκτικές δικλίδες και δημιουργούμε ένα πιο αποτελεσματικό σύστημα ελέγχου. Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι έλεγχοι στα κτίρια που έχουν χαρακτηριστεί ως επισκευάσιμα, ώστε να διασφαλίζεται ότι οι ζημιές που έχουν καταγραφεί αποκαθίστανται και ότι η κρατική ενίσχυση αξιοποιείται για τον σκοπό για τον οποίο χορηγήθηκε. Ταχύτητα και διαφάνεια δεν είναι αντίθετες έννοιες. Είναι οι δύο πλευρές της σύγχρονης κρατικής αρωγής.
Δεν αφήνουμε πίσω τις παλιές καταστροφές
Η νέα μεταρρύθμιση δεν αφορά μόνο τις φυσικές καταστροφές του αύριο. Αφορά και τις εκκρεμότητες του χθες. Προβλήματα που συνδέονται με συνιδιοκτησίες, μη αποδοχή κληρονομιάς, χρησικτησία και άλλες ιδιοκτησιακές εκκρεμότητες έχουν σε πολλές περιπτώσεις καθυστερήσει την αποκατάσταση πληγέντων κτιρίων.
Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να δώσει λύσεις και σε αυτές τις περιπτώσεις, ώστε οι άνθρωποι που επλήγησαν από προηγούμενες καταστροφές και έχουν υποβάλει τις προβλεπόμενες αιτήσεις να μην παραμένουν εγκλωβισμένοι σε εκκρεμότητες ετών.
Η κρατική αρωγή δεν αφορά μόνο την επισκευή ενός κτιρίου. Αφορά τον άνθρωπο και την καθημερινότητά του μετά την καταστροφή. Γι’ αυτό το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει εργαλεία για οικοσκευή, πρώτες βιοτικές ανάγκες, πρώτη αρωγή έναντι στεγαστικής συνδρομής, επιδότηση ενοικίου, αλλά και την αποκατάσταση ζημιών σε βοηθητικούς χώρους και μηχανολογικό εξοπλισμό. Στόχος είναι η Πολιτεία να μπορεί να παρεμβαίνει γρήγορα εκεί όπου υπάρχει πραγματική ανάγκη, από τις πρώτες ημέρες μέχρι την πλήρη αποκατάσταση.
Η ψηφιοποίηση ήταν μόνο η αρχή
Η μεταρρύθμιση που ψηφίστηκε είναι ένα σημαντικό βήμα. Δεν είναι όμως το τέλος της προσπάθειας. Η ψηφιοποίηση της κρατικής αρωγής ήταν από την πρώτη στιγμή μία από τις βασικές μας προτεραιότητες. Τώρα περνάμε στο επόμενο στάδιο. Προετοιμάζουμε νέο νομοσχέδιο για την κρατική αρωγή, με στόχο να προχωρήσουμε ακόμη περισσότερο στον εκσυγχρονισμό, την ψηφιοποίηση και την απλοποίηση των διαδικασιών. Θέλουμε ένα σύστημα σχεδιασμένο όχι για το παρελθόν, αλλά για τις προκλήσεις του μέλλοντος. Ένα σύστημα που θα αξιοποιεί την τεχνολογία, θα περιορίζει τη γραφειοκρατία, θα επιταχύνει την οικονομική στήριξη, θα διασφαλίζει τον έλεγχο του δημόσιου χρήματος και θα βρίσκεται πραγματικά δίπλα στον πολίτη όταν τον χρειάζεται.
Αυτός είναι ο στόχος της νέας κρατικής αρωγής. Λιγότερη γραφειοκρατία. Περισσότερη ταχύτητα. Περισσότερη διαφάνεια. Περισσότερη προστασία. Και πάνω από όλα, ένα κράτος πιο κοντά στον πολίτη.
- Ο Κώστας Κατσαφάδος είναι Υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας